گروه آموزشی بیهوشی

تاريخچه ای از علم بيهوشی

بيهوشی يا علم هوشبری (Anesthesia, or anaesthesia ) در تعبير عام ايجاد وقفه در احساس (مشتمل بر احساس درد) يا دور شدن موقت و گذرای آن است. اين وضعيت، شرايط ناشی از دارو است و حالت برگشت پذيری است که شامل فراموشی (amnesia)، بی دردی (analgesia)، فقدان پاسخدهی، از دست دادن رفلکس های عضلات اسکلتی يا کاهش پاسخ به استرس و يا همه شرايط ياد شده بطور همزمان می گردد. وجود اين شرايط به بيماران اجازه می دهد که بدون داشتن ناراحتی و درد تحت اعمال جراحی گوناگون قرار گيرند. تعريف ديگری که می توان برای بيهوشی ارائه کرد "فقدان هوشياری گذرا" است که می تواند در بر گيرنده فقدان همه جانبه هوشياری (بيهوشی عمومی) و يا از دست دادن آگاهی نسبت به جزئی از بدن (همانند بيهوشی نخاعی) باشد. واژه بيهوشی (anesthesia) توسط Oliver Wendell Holmes, Sr. در سال 1846 ابداع شده است. انواع بيهوشی عبارتند از : بيهوشی موضعی (local anesthesia)، بيهوشی منطقه ای (regional anesthesia)، بيهوشی عمومی (general anesthesia) و بيهوشی انفکاکی (dissociative anesthesia). در بيهوشی موضعی دريافت و ادراک حس از جای خاصی از بدن همچون دندان يا مثانه مهار می شود. در بيهوشی منطقه ای دريافت و ادراک حس از منطقه وسيع تری از بدن با وقفه در انتقال ايمپالس های عصبی از آن منطقه به طناب نخاعی مهار می گردد. دو روش شايع مورد استفاده از انواع بيهوشی يا بيحسی منطقه ای شامل بيحسی نخاعی (spinal anesthesia) و بيحسی اپيدورال (epidural anesthesia) می شوند. در بيهوشی عمومی دريافت و ادراک حس، حرکت و سمپاتيک از همه جای بدن به مغز مهار می گردد که به عدم هوشياری و فقدان حس منجر می شود. در بيهوشی انفکاکی انتقال عصبی ميان مراکز بالاتر مغز همچون قشر مغز و مراکز پايين تر همانند مراکزی که در سيستم ليمبيک يافت می شوند، با استفاده از برخی داروها متوقف می گردد. در سرتاسر دنيا تنوعی از گونه های تاجريزی (Solanum) حاوی آلکالوئيد های قوی تروپان (tropane) مورد استفاده قرار می گرفته اند، از اين جمله می توان به مهر گياه (mandrake)، بنگ دانه (henbane)، شيپور فرشته (Datura metel) و داتوره خاردار (Datura inoxia) اشاره کرد. در متون پزشکی روم و يونان باستان علمايی چون بقراط، Aulus Cornelius Celsus، Pedanius Dioscorides و Pliny the Elder در مورد استفاده از مخدرها و گونه های تاجريزی بحث کرده اند.

مدیر گروه بیهوشی

نام : قدرت

نام خانوادگی : اخوان اکبری

مرتبه دانشگاهی : استادیار

پست الکترونیکی : g.akbari@arums.ac.ir