تعاريف وکليات

تخلف اداری عبارت است از ارتکاب اعمال و رفتار نادرست توسط مستخدم و عدم رعايت نظم و انضباط اداری که منحصر به موارد مذکور در قانون رسيدگی به تخلفات اداری کارکنان می باشد و به دو دسته قصور و تقصير تقسيم می شود.

 
الف : قصور عبارت است از کوتاهی غيرعمدی در انجام وظايف اداری محوله .
 
ب: تقصير عبارت است از نقض عمدی قوانين و مقررات مربوط.
 
وظايف اداری از لحاظ دستورالعمل رسيدگی به تخلفات اداری اموری است که مستخدم ملزم به انجام يا رعايت آنها بموجب قوانين و مقررات و دستورات والزامات شغلی ياشرح وظايف می باشد.
 
متهم : کارمندی است که ارتکاب يک يا چند تخلف اداری از جانب اشخاص حقيقی يا حقوقی به او نسبت داده شده و پرونده وی در هيأت مطرح و در جريان بررسی و رسيدگی باشد.                                                                              
متخلف : کارمندی است که پرونده وی بلحاظ ارتکاب يک يا چند تخلف در هيأت مورد رسيدگی قرار گرفته و تخلف يا تخلفات او توسط هيأت رسيدگی کننده احراز می گردد.
شاکی : شخص حقيقی يا حقوقی است که ارتکاب تخلف يا تخلفاتی را به کارمند نسبت داده و موضوع را کتباً به هيأت يا دستگاه متبوع کارمند اعلام نموده باشد.
دليل : عبارت از امری است که متهم يا اعلام کننده اتهام برای دفاع از خود يا اثبات تخلف بطور کتبی به آن استناد می نمايد .
شاهد : شخص حقيقی است که اظهارات يا گواهی وی برای اثبات يا رد اتهام يا کمک در ردّ يا اثبات آن ضرورت داشته باشد.
دفاعيه : عبارت است از دلايل و مدارکی که کارمند يا نماينده او در مقام دفاع ازخود يا ردّ اتهام يا اتهامات انتسابی کتباً به هيأت رسيدگی کننده ارائه می نمايد.       
 هيأتهای بدوی يا تجديدنظر در صورت شكايت يا اعلام اشخاص اعم از ارباب رجوع ، مردم يا کارمندان ، مديران ، سرپرستان اداري ، يا بازرسان هيأت عالي نظارت ، مقامات واشخاص مندرج درماده 12و17قانون دفاتر بازرسی و پاسخگويی به شکايات ، سازمان بازرسی کل کشور و همچنين در موارد نقض رأی توسط ديوان عدالت اداری يا هيأت عالی نظارت حسب مورد شروع به رسيدگی  می کند . 
 رعايت سلسله مراتب اداری در اعلام تخلف به هيأت لازم نيست .
انصراف شاکی يا اعلام کننده ، مانع رسيدگی هيأت نخواهد بود.
هيأت ها موظفند موارد اتهام رامشخصاً و به صورت کتبی به کارمند ابلاغ و از تاريخ ابلاغ 10روز مهلت برای دفاع آنها منظور نمايند . اين امر بايد صراحتاً در فرم ابلاغ قيد گردد.
کارمند متهم يا نماينده وی می توند بمنظور ارائه دفاعيه خود از هيأت مربوط تقاضای مهلت نمايد . دراين مورد اتخاذ تصميم با هيأت است و در هر حال مدت تمديد از 5 روز تجاوز نخواهد کرد.
دفاعيه بايد به زبان فارسی نوشته شده و حاوی نکات زير باشد
الف : نام و نام خانوادگی .
ب : آخرين اقامت گاه شخص .
ج : ذکر ادله و مواردی که متهم برای رد اتهام يا اتهامات انتسابی لازم دارد.
د : تصاوير و مدارک مورد استناد .
ه : امضاء
در موارد ياد شده در اين ماده چنانچه نقايصی وجود داشته باشد ، هيأت بطور کتبی حداکثر ظرف ده روز از تاريخ وصول ، به متهم ابلاغ و از تاريخ ابلاغ به مدت پنج روز ديگر به او مهلت ميدهد تا نقايص را رفع نمايد .
عدم رفع نقايص توسط متهم در مدت ياد شده يا عدم تقديم دفاعيه در مهلت مقرر مانع رسيدگی و صدور رأی نخواهد بود.
در صورت تقاضای مستخدم برای دفاع حضوری و يا تشخيص هيأت برای حضور وی ، هيأت موظف است تاريخ و محل رسيدگی را به طور کتبی به اطلاع متهم يا نماينده وی برساند.
تبصره : وقت جلسه بايد طوری معين شود که فاصله بين ابلاغ وقت حضور در جلسه به متهم و روز جلسه کمتر از سه روز نباشد.
 اصل بر برائت است .
 بنابراين چنانچه پرونده کارمند درهيأت تحت رسيدگی باشد بايد ازطريق اقامه دلايل مستند و رسيدگی به آنها و رعايت مقررات مربوط متخلف بودن وی احراز گردد . درغيراين صورت حکم به برائت کارمند صادر خواهد شد.
هرگاه اسناد يا اطلاعاتی که مربوط به مورد تخلف انتسابی است در واحدهای دستگاه دولتی متبوع کارمند يا ساير دستگاههای دولتی يا بانکها يا شهرداريها يا نهادهای انقلاب اسلامی يا موسساتی که با سرمايه دولت تأسيس و اداره می شوند موجود باشد هيأت می تواند آنها را مطالبه و ملاحظه و مطالعه نمايد و واحدها و دستگاههای مربوط مکلفند در اسرع وقت مدارک و اسناد مورد نياز را به هيأت درخواست کننده ارسال کنند .
عدم اعلام پاسخ مراجع مذکور در ماده (25) اين دستورالعمل ظرف مدت 2 ماه موجبی برای توقف رسيدگی و عدم صدور رأی نخواهد بود .
هرگاه متهم در حين رسيدگی يا دفاعيه خود برای رد يا ايضاح اتهام يا چگونگی وقوع تخلف تقاضا نمايد يا هيأت لازم بداند که شهود اطلاعات خود را در اختيار هيأت قرار دهند . آنان به هيأت دعوت و اظهاراتشان استماع خواهد شد . در صورت عدم حضور برای بار دوم برای ادای شهادت دعوت می گردند .
هيأت از هر يک از شهود و مطلعين به طور جداگانه و بدون حضور متهم تحقيق می نمايد و اظهارات آنها در همان جلسه عيناً در صورتجلسه قيد و به امضاء اظهارکنندگان می رسد.
هيأت علاوه بر رسيدگی به دلايل مورد استناد متهم يا شاکی , هرگونه تحقيق يا اقدامی که برای دستيابی به حقيقت در زمينه اتهام باشد به عمل خواهد آورد .
به منظور جمع آوری دلايل ، انجام بررسيهای لازم ، تکميل پرونده اتهامی و آماده سازی آن جهت طرح در هيأت ، هيأتها مي توانند از گروه يا گروههای تحقيق استفاده نمايند نحوه انتخاب ، شرايط اعضای گروه وحدود و حيطه صلاحيت گروهها ی تحقيق به ترتيب مقرر در قانون و آيين نامه اجرائی آن است ، ولي عدم استفاده هيأت ازگروه تحقيق مانع رسيدگي به پرونده ارجائی و صدور رأي نخواهد بود.
هرگاه رسيدگی به اتهام کارمند به تشخيص هيأت رسيدگی کننده مستلزم استفاده ازنظر کارشناسی باشد ، مورد به کارشناسی ارجاع می شود و هيأت در اين قبيل مواقع نظرکارشناسی را مورد توجه و مدنظر برای صدور رأی قرار خواهد داد.
 در صورتی شکايت شاکی واقعی نبوده و در جريان رسيدگی متهم در هيأت تبرئه گردد ، شاکی به عنوان متخلف در اجرای بند 4ماده 8 قانون مورد تعقيب قرار خواهد گرفت .
در مورد پرونده هايي که فوريت داشته باشد همچنين رسيدگی هايي که به دنبال گزارشهای سازمان بازرسی کل کشور يا دفاتر بازرسی و پاسخگويي به شکايات صورت می گيرد هيأت موظف است خارج از نوبت به آنها رسيدگی نموده و رأی لازم را صادر نمايد .
انشاء و صدور رأی هيأت پس از رسيدگی در آخرين جلسه و در غياب متهم صورت می گيرد و بايد به امضاء اعضاء هيأت برسد .