معرفی

واحد بهداشت حرفه‌اي يكي از واحدهاي تحت پوشش مركز بهداشت اردبيل است .

هدف اصلي:

تامين – حفظ و ارتقاء سطح سلامت جسمي ، رواني، اجتماعي نيروي كار در كليه مشاغل (واحدهاي صنعتي، معدني – كشاورزي و خدماتي)

وظايف:

1. كنترل و پايش مستمر از كليه واحدهاي مختلف صنعتي و ....
2. انجام معاينات بهداشتي كارگران اعم از استخدامي – دوره‌اي و اختصاصي
3. شناسايي و اندازه‌گيري فاكتورهاي زيان‌آور محيط كار شامل عوامل فيزيكي – شيميايي– بيولوژيكي– رواني و ارگونوميكي
4. آموزش و بازآموزي در سطوح مختلف (مديران – شاغلين – بهداشت‌ياران – بهگران و كارشناسان بهداشت حرفه‌اي صنايع – كارشناسان و كاردانان و پزشكان شاغل در مراكز بهداشت – دانشجويان و كارورزان)
5. بررسي شكوائيه‌هاي رسيده
6. اجراي طرحها و برنامه‌هاي مختلف شامل طرح ادغام – بقا- پايش- بهگر- خانه‌هاي بهداشت كارگري و ...
7. صدور صلاحيت بهداشتي كارگري
8. بازديد مشترك از خانه‌هاي بهداشت كارگري
9. تهيه و تنظيم آمار فعاليتهاي بهداشت حرفه‌اي بصورت ماهيانه – سه ماهه- شش ماهه- ساليانه و تعيين شاخصهاي مربوطه
10. صدور صلاحيت ارائه خدمات بهداشت حرفه‌اي و طب‌كار براي شركتهاي خصوصي

ارزشها و باورها:
1. با توجه به اينكه 45% جمعيت دنيا و يا به عبارتي 58% افراد بالاي 10سال در شمار نيروي كار قرار مي‌گيرند و تلاش آنها بدون ترديد به توان كاري آنها بستگي دارد و اين توان كاري منجر به استحكام پايه‌هاي اقتصادي جامعه مي‌گردد در نتيجه اعتقاد براين است تامين بهداشت حرفه‌اي و رفاه كارگري افراد شاغل علاوه براينكه ارج نهادن به ارزشهاي انساني است جزء شرط اوليه بهره‌وري و بيشترين اهميت را در رابطه با توسعه پايدار اقتصادي و اجتماعي دارد.
2. اعتقاد براين است كه هر فرد در حين انجام كار و در محيط كار حق بهره‌مندي از يك كار ايمن و سالم كه زندگي پربار اقتصادي و اجتماعي را بهمراه آورده را دارا مي‌باشد كه وظيفه مسئولين و سياست‌گزاران است كه نسبت به تحقق اين مهم همت گمارند.
3. اعتقاد براين است كه نيروي انساني فعال و ماهر اركان اساسي سرمايه‌هاي يك مملكت از نظر اقتصادي نقش اساسي دارد. 
 

فرايند هاي واحد بهداشت حرفه اي ستاد مركز بهداشت اردبيل

 1. شناسايي و جمع‌آوري اطلاعات لازم از كارگاهها و كارخانجات تحت پوشش مرکز بهداشت شهرستان و تشكيل بانك اطلاعاتي كارگاه ها
2. صدور صلاحيت بهداشتي براي كارگاههاي معرفي شده از سوي صنوف و اتحاديه هاي مربوطه
3. بررسي شكوائيه هاي بهداشتي واصله
4. برنامه ريزي و اجراي برنامه هاي آموزشي براي كارشناسان واحد، كارشناسان صنايع ، بهداشت ياران كار و بهگران
5. همكاري در اجراي طرحهاي تحقيقاتي ملي و مقطعي
6. جمع آوري و جمع بندي آمار فعاليتهاي بهداشت حرفه اي مناطق و خانه هاي بهداشت كارگري و انجام تجزيه و تحليل ( سه ماهه- شش ماهه و ساليانه)
7. برنامه ريزي جهت پيشبرد فعاليتهاي بهداشت حرفه‌اي 8- نظارت و پايش فعاليتهاي واحد بهداشت حرفه اي مناطق
8. بررسي مشاغل سخت و زيان آور و شركت در جلسات كميته مذكور

فرايند هاي واحد بهداشت حرفه اي مراكز وخانه ها

1. پايش كارگاه ها( شناسايي، تحت پوشش قراردادن و پيگيري كارگاهها ي تحت پوشش منطقه)
2. رسيدگي به شكوائيه هاي بهداشتي واصله
3. اجراي برنامه هاي آموزشي براي شاغلين كارگاهها و كارآموزان
4. جمع آوري و جمع بندي آمار فعاليتها، تهيه آمار مقايسه اي و تجزيه و تحليل آن به صورت سه ماهه ،شش ماهه و ساليانه
5. همكاري در اجراي طرح هاي تحقيقاتي
6. بازديد از كارگاه هاي تازه تاسيس براي صدور صلاحيت بهداشتي

تعريف بهداشت حرفه اي :

تامين ، حفظ و ارتقائ بالاترين درجه سطح سلامت جسمي ، رواني و اجتماعي شاغلين در كليه حرف و مشاغل
بهداشت حرفه‌اي به تعريف سازمان بين‌ا لمللي كار ILO و سازمان بهداشت جهاني WHO
• ارتقاء و حفظ بالاترين درجه از سلامت جسمي، روحي و اجتماعي شاغلين در كليه مشاغل.
• مراقبت از شاغليني كه سلامت آنان در معرض خطرات ناشي از شرايط كار است.
• مراقبت از شاغليني كه عوامل زيان‌ آور محيط كار سلامت آنان را تهديد مي‌كند .

 اهداف بهداشت حرفه‌اي
 

• ارتقاء و تأمين بالاترين درجه سلامت جسمي، رواني و اجتماعي شاغلين
• پيشگيري از بيماريها و حوادث ناشي از كار
• تطابق شرايط كار با انسان بمنظور كاهش اثرات كار و ابزار كار بر سلامت انسان
 

اصول بهداشت حرفه‌اي ( Principals of occupational health )
 

• شناسايي عامل زيان‌آور ( Identification of the Hazards )
• اندازه‌گيري ( Measurement of Possible Harmful Factors)
• تفسير نتايج و تبيين خطر ( Interpretation of the Results)
• اقدامات كنترلي Control measures )

 تيم خدمات بهداشت حرفه‌اي ( Team Work )

• پزشك عمومي
• پزشك طب كار
• پرستار بهداشت حرفه‌اي
• مسوول ايمني و حفاظت فني
• كارشناس بهداشت حرفه‌اي

تخصصهاي لازم در جهت تأمين بهداشت حرفه‌اي در حرف مختلف:

• مهندسي
• شيمي
• سم شناسي
• روان شناسي
• فيزيولوژي
• پزشکی 
 

تشكيلات بهداشت حرفه اي (مركز سلامت محيط كار) :

• مسئول بهداشت حرفه اي

کارشناسان بهداشت حرفه اي :

• کارشناس هماهنگي واحد ها و خدمات بهداشت حرفه اي
• کارشناس ارگونومي و نظارت بر معاينات كارگري
• کارشناس  پيشگيري و كنترل عوامل زيان آور شيميايي
•کارشناس پيشگيري و كنترل عوامل زيان آور فيزيكي

خدمات بهداشت حرفه‌اي را مي‌توان به چند دسته بصورت زير طبقه‌بندي نمود:

الف) سالم سازي محيط كار در صنعت از طريق :

1. تهيه آب آشاميدني سالم و بهداشتي
2. تامين غذاي سالم براي كارگران و كاركنان
3. جمع آوري و دفع مواد زائد جامد و مايع
4. كنترل و مبارزه با حشرات و جوندگان
5. ايجاد تسهيلات بهداشتي كافي (مطابق آيين نامه تاسيسات كارگاه از نظر بهداشت با ستناد ماده 156 قانون كار )
6. تامين نظافت عمومي محيط

ب) شناسايي، ارزشيابي و كنترل عوامل زيان آور شامل :

 1. عوامل فيزيكي، سرو صدا، نور ، تشعشعات، گرما، رطوبت و ....
2. عوامل شيميايي: گرد و غبار، دود، دود فلزي، گازها و بخارات، اسيدها و .....
3. عوامل بيولوژيكي: ميكروبها، ويروسها، قارچها و ....
4. عوامل مكانيكي: ضربه، ارتعاش، فشار و ....
5. عوامل ارگونومي : وضعيت نا منا سب بد ن در حين انجام كار،ابزار كار نامناسب

ج) پيشگيري از حوادث ناشي از كار

د )پيشگيري از بيماريهاي ناشي از كار (حرفه‌اي)از طريق :

الف- انجام معاينات قبل از استخدام

هدف معاينات قبل از استخدام:

1. تعيين قابليت شخص براي كار مورد نظر
2. حفظ صنعت و سلامت كارگران
3. تعيين حدود سلامتي متقاضي و محدوديتهايي كه در كار بعدي بايد داشته باشد.
4. تعيين ضايعات و نواقص قطبي و ثبت در پرونده
5. تعيين بيماري مسري و درمان آنها
6. تعيين فواصل معاينات بعدي
7. تشكيل پرونده بهداشتي
8. آشنايي با روحيات و اطلاعات بهداشتي كارگر

 
ب - انجام معاينات دوره اي

 هدف معاينات دوره‌اي:

1. تشخيص زودرس بيماريها و عوارض ناشي از كار
2. توصيه جهت تغيير شغل و محدود نمودن كار افراد بيمار
3. تعيين اثر محيط كار بر سلامت كارگران
4. ارزشيابي روشهاي پيشگيري و ايمني
5. جلوگيري از انتقال و انتشار بيماريهاي واگير

ج – انجام معاينات اختصاصي

معاينات اختصاصي:
1. براي كارگران مشاغل سخت و زيان آور
2. معاينات زنان و جوانان
3. معاينات هنگام تغيير شغل
4. معاينات هنگام برگشت به كار مجدد
5. معاينات مديران
6. معاينات پزشكي در مقابل درخواست 
7. نظارت بر تشكيل كميته حفاظت و بهداشت كار كارگاهها 
8. نظارت بر اجراي قوانين كار و استانداردهاي بهداشتي 
9. نظارت بر تامين و استفاده از وسايل حفاظت فردي 
10. مراقبت ويژه در مورد بانوان كارگر و نوجوان 
11. نظارت بر رعايت مسائل بهداشت رواني در محيط كار
12.بازرسي مرتب از محيط كار و آموزش بهداشت حرفه‌اي به كارگران 
13. تطابق شرايط كار با انسان (ارگونومي)